ಅಮೆರಿಕಾ ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಇದೀಗ 60 ದಿನಗಳ ceasefire ವಿಸ್ತರಣೆ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಡೆದಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧ ವಿರಾಮ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಕುರಿತು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿವೆ. ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ 60 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ceasefire ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಒಪ್ಪಂದದ ಕರಡು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಅನುಮೋದನೆ ಇನ್ನೂ ಬಾಕಿಯಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಸಮುದ್ರ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಮತೋಲನದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ದಾಳಿಗಳ ಬಳಿಕ ಆರಂಭವಾದ ಉದ್ವಿಗ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ceasefire ಮೂಲಕ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುವ ಸೂಚನೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ.
ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ceasefire ಅನ್ನು ಇನ್ನೂ 60 ದಿನ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಇರಾನ್ನ ಅಣು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ಮಾತುಕತೆ ಆರಂಭಿಸುವ ಕುರಿತು ಒಪ್ಪಂದದ ಕರಡು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. Axios ವರದಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ AFP ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ ಇರಾನ್ ಪರ ಮೂಲಗಳು ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.
ಅಮೆರಿಕಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಕುರಿತು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. White House Situation Room ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಹತ್ವದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ceasefire ವಿಸ್ತರಣೆ, Hormuz ಜಲಸಂಧಿಯ ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಇರಾನ್ ಅಣು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಈ ನಡುವೆ Hormuz ಜಲಸಂಧಿ ಮತ್ತೆ ಜಾಗತಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಸಾಗಾಟ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಉಂಟಾದರೆ ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಭೀತಿ ಇದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ Hormuz ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಟೋಲ್ ಅಥವಾ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ತೆರೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂಜರಿಯದ ನಿಲುವು ತಾಳಿದೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಇರಾನ್ನ ತೈಲ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇರಿದೆ. Marshall Islands, Panama ಮತ್ತು Comoros ದೇಶಗಳ ಧ್ವಜ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕೆಲವು ಹಡಗುಗಳು ಇರಾನ್ ತೈಲ ಸಾಗಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ಅಮೆರಿಕಾ ಖಜಾನೆ ಇಲಾಖೆ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. Hormuz ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಟೋಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೂ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಜಾಗತಿಕ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೂ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ceasefire ಒಪ್ಪಂದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಏಷ್ಯಾದ ಹಲವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿವೆ. ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇಳಿಕೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, Brent crude ಬೆಲೆ ಒಂದು ಶೇಕಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕುಸಿದಿದೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಈ ಮಾತುಕತೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಇರಾನ್ ಪರ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದ ಅಣು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, Hormuz ಜಲಸಂಧಿ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಬಂಧ ಸಡಿಲಿಕೆ ವಿಚಾರಗಳು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಮುಖ ಅಡೆತಡೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಇರಾನ್ ಅಣು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇರಾನ್ ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲು ಸಿದ್ಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಭಾರೀ ಕುತೂಹಲ ಹುಟ್ಟಿಸಿವೆ. ceasefire ವಿಸ್ತರಣೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಮಾತುಕತೆ ವಿಫಲವಾದರೆ ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುವ ಆತಂಕವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಪ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರ ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ, ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಭದ್ರತಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.